Tuvalet eğitiminde sık yapılan 7 hata: ne yapmamalı, yerine ne yapmalı

Yedi hata, yedi küçük düzeltme

Tuvalet eğitiminde işleri zorlaştıran şey çoğu zaman büyük bir yanlış değil, iyi niyetle yapılan küçük alışkanlıklar. Takvime bakmak, kazaya sinirlenmek, lazımlığı banyonun köşesine kaldırmak, tatilde düzeni bir haftalığına askıya almak. Tek tek bakınca hepsi masum, üst üste gelince süreç uzuyor ve çocuk isteğini kaybediyor.

Aşağıdaki liste evlerde en sık görülen yedi hatayı ve her biri için pratik bir karşılığı topluyor. Ne zaman başlanır sorusu tuvalet eğitimi rehberimizde, lazımlıktan klozete geçişin kendisi de minder mi adaptör mü yazımızda ayrıntılı anlatılıyor. Burada konu, başladıktan sonra yolda yapılan hatalar.

1. Takvime göre başlamak

En yaygın hata, "iki yaşına geldi, artık başlamalı" cümlesiyle başlıyor. Komşunun çocuğu bıraktı, kreş istiyor, yaz geliyor. Bunların hiçbiri çocuğun hazır olduğunu göstermiyor. Hazır olmayan çocukla başlayınca her deneme bir zorlama oluyor, çocuk lazımlığı sevmek yerine ondan kaçmayı öğreniyor.

Tersi de var: çocuk bezin ıslandığını söylüyor, tuvalete girmene ilgi gösteriyor, pantolonunu kendi indirmeye çalışıyor ama ev "daha küçük" diyerek erteliyor. Bu da merakın en yüksek olduğu dönemi kaçırmak demek.

Ne yapmalı: yaşa değil işaretlere bak. İşaretler geldiyse başla, gelmediyse birkaç hafta bekle. Erken başlamak süreci kısaltmıyor, çoğu evde uzatıyor.

2. Kazaya ceza, her çişe büyük ödül

İki uç da aynı sonuca çıkıyor. Kazaya kızmak, "koca çocuk oldun, hâlâ altına yapıyorsun" demek çocuğu utandırıyor; utanan çocuk çişini saklamaya başlıyor. Öte yandan her başarıyı çikolatayla, oyuncakla, alkışla kutlamak da tuvaleti bir performansa çeviriyor. Ödül kesilince istek de kesiliyor.

Ne yapmalı: kazayı olay yapmadan temizle, "olur böyle şeyler, bir dahakine lazımlığa gideriz" de ve geç. Başarıyı sade bir onayla karşıla. "Kendin gittin, gördüm" cümlesi çoğu çocuk için yeterli. Ödül tablosu istiyorsan küçük ve kısa süreli tut, sonra sessizce bırak.

3. Gece ile gündüzü aynı takvime koymak

Gündüz kuru kalan çocuğun gece de kuru kalmasını beklemek, sonra sabah ıslak çarşafa üzülmek sık görülen bir hata. Gece kuruluğu ayrı bir süreç ve genelde gündüzden çok sonra geliyor. Geceyi de aynı anda "çözmeye" çalışmak hem uykuyu bölüyor hem de gündüzde kazanılan güveni sarsıyor.

Ne yapmalı: önce gündüzü otur. Gece bezi bir süre daha kullan, bunu çocuğa da "gece bezi, gündüz külot" diye net anlat. Sabahları bez kuru çıkmaya başladığında gece için ayrı bir deneme dönemi aç.

4. Lazımlığı görünmeyen bir yere koymak

Yeni lazımlık banyonun köşesine, kapının arkasına ya da dolabın yanına gidiyor. Çocuk oyun odasında, lazımlık iki oda ötede. Çişi geldiğinde kalkıp gitmesi gereken mesafe, kazayı davet ediyor. Bir de ilk gün banyoya giren ürün, çocuk için "yabancı bir eşya" olarak kalıyor.

Ne yapmalı: ilk günlerde lazımlığı çocuğun vakit geçirdiği yere koy, oturma odası olsun. Alıştıktan sonra banyoya taşı, ama orada da göz önünde ve sabit bir yerde dursun. Yeri her gün değişen bir eşya çocuk için her seferinde yeni bir durum demek. 2'si 1 arada modelde bu iş kolay: bağımsız lazımlık parçası başta odada, merdivenli üst yapı sonra banyoda klozette kullanılıyor.

5. Ayakların boşta kalması ve dengesiz oturuş

Klozete geçince en çok gözden kaçan şey bu. Çocuk kucakta kaldırılıp klozete oturtuluyor, ayakları havada sallanıyor, iki yanından tutunacak bir yer yok. Böyle otururken kasılmak, kısa sürede inmek istemek ve özellikle kakayı klozette yapmayı reddetmek çok normal. Ayrıca çocuk her seferinde seni çağırmak zorunda kalıyor; bir süre sonra çağırmamayı seçiyor.

Ne yapmalı: ayakların basacağı bir yüzey ve tutunacak bir yer sağla. Merdivenli klozet adaptörü bunu tek parçada çözüyor: kaymaz basamaklardan kendi çıkıyor, iki yandaki tutma kollarından tutunuyor, oturduğunda ayakları basamakta duruyor. Sorun yükseklik değil de oturağın sert ve büyük gelmesiyse EVA klozet minderi deliği küçültüp yüzeyi yumuşatıyor.

6. Yanlış giysi seçmek

Tulum, salopet, kemerli pantolon, çıtçıtlı body, sıkı tayt. Hepsi şirin, hepsi çocuğun tek başına inip kaldıramayacağı şeyler. Çişi gelen çocuk düğmeyle uğraşırken kaza oluyor ve suç yanlış yere, çocuğa yazılıyor. Kışın kat kat giydirmek de aynı sonucu veriyor.

Ne yapmalı: eğitim haftalarında beli lastikli, tek hareketle inen pantolon ve etek seç. Body yerine ayrı üst giydir. Evde sıcaksa sadece külotla dolaşmak da işe yarıyor, çünkü ıslaklığı hemen fark ediyor. Yedek külot ve pantolonu banyoda, elinin altında tut.

7. Seyahatte ve misafirlikte düzeni bozmak

Bir hafta tatil, büyükanne evi ya da uzun bir yol. "Orada bez takarız, dönünce devam ederiz" cümlesi mantıklı görünüyor ama çocuk için sinyal karışıyor: burada külot, orada bez. Dönüşte çoğu aile birkaç adım geriden başlıyor.

Ne yapmalı: düzeni yanında götür. Merdivenli lazımlık katlanıyor, hazne çıkıyor; araba bagajına ya da büyükanne evine taşımak zor değil. Uçak yolculuğu ve otel için daha hafif seçenek klozet minderi: çantaya giriyor, su geçirmez, silinip yıkanıyor. Çocuk kendi eşyasını tanıdığı için yabancı tuvalette sıfırdan alışmak zorunda kalmıyor.

Bakıcıya ya da kreşe gidiyorsa aynı kelimeleri ve aynı sırayı orada da anlat. Evde "lazımlık", kreşte "tuvalet", büyükannede "bez" üçlüsü çocuğun kafasını karıştırıyor.

Ne yapamaz?

Buradaki ürünler yedi hatanın sadece bir kısmına dokunuyor, onu da açık söylemek gerek:

• Eğitimi ürün yapmıyor. Lazımlık, adaptör ya da minder çocuğu tuvalete alıştırmıyor; sadece fiziksel engelleri kaldırıyor. Sabır, tekrar ve sakin bir ev hâlâ senin işin.
• Hazır olmayan çocuğu hiçbir araç hızlandırmıyor. İşaretler gelmediyse en iyi ürün de köşede bekler. Beklemek bir kayıp değil.
• Ceza ve ödül dengesini ürün kurmuyor. İkinci maddedeki hata tamamen tutumla ilgili, donanımla değil.
• Gece kuruluğuna etkisi yok. Merdivenli lazımlık gündüz işini kolaylaştırıyor; gece ayrı bir süreç.
• Dar banyoda yer istiyor. Adaptör katlansa da klozetin önünde duran bir yapı; her kullanımdan sonra kaldırmayı göze almak gerekiyor.

Ebeveynler ne diyor?

Merdivenli lazımlığın ürün sayfasındaki değerlendirmelerde en çok geçen iki şey, çocuğun kendi başına çıkıp inmesi ve isteğin kendiliğinden gelmesi:

"2 ve 4 yaşındaki yeğenlerim için aldım, o kadar sevdiler ki tuvalete girmek için yarış yapıyorlar. Malzeme kalitesi çok iyi, tasarım harika, çift fonksiyonlu olması, hem lazımlık hem alıştırıcı ayrıca güzel, herkese tavsiye ederim."

"Bu süreçte alınması gereken en büyük yardımcı diyebilirim. İkizlerim için aldım, kurulumu ve kullanımı çok kolay. Farklı bir sürü lazımlık almış olmama rağmen asla çişini söylemiyorlardı, bu lazımlığı çok sevdiler. 1 aydır bıraktıramadığım bezi bu lazımlık sayesinde çok daha kolay bırakacağımızı düşünüyorum."

"Gayet güzel, oğlum kendisi inip çıkıyor, çok kaliteli ve kurtarıcı bir ürün."

İkinci yorumdaki "farklı bir sürü lazımlık" kısmı önemli: ürün değiştirmek tek başına çözüm olmadı, çocuğun kendi çıkabildiği bir düzen kurulunca istek geldi.

vuvuse Çocuk Lazımlığı

2'si 1 arada merdivenli çocuk lazımlığı 2.299 TL. Merdivenli klozet adaptörü ve bağımsız lazımlık tek üründe; kaymaz basamak, tutma kolları, çıkarılabilir hazne, katlanabilir yapı, 1-7 yaş. Ürün sayfasında 4.6 puan ve 306 değerlendirme var. Seyahat için yanına Çocuk Klozet Minderi 519 TL.

Yedi maddenin çoğu eşya değil tutum meselesi. Ürün, ayak basacak yer ve tutunacak kol gibi fiziksel kısmı hallediyor; gerisini sakin bir ev ve doğru zamanlama tamamlıyor.